Strona główna / Czujniki w oczyszczaczach powietrza – rodzaje, działanie
Czujniki w oczyszczaczach powietrza – rodzaje, działanie
Maciej Kluba
6 minut czytania
6 minut czytania
Sensor PM2,5, PM10, kurzu, gazu, TVOC, alergenów, wilgotności, temperatury, a nawet światła czy czadu. Czujników w oczyszczaczach powietrza może być bardzo dużo. Czy im więcej, tym lepiej? A może wystarczy jeden? Do czego służą poszczególne czujniki i które z nich są najważniejsze?
Jakie czujniki jakości powietrza znajdziemy w oczyszczaczach?
Nazwa sensora
Działanie
PM2,5
Wykrywa frakcje cząstek pyłów o średnicy nie większej niż 2,5 μm
PM1
Wykrywa frakcje cząstek pyłów o średnicy nie większej niż 1 μm
PM10
Wykrywa większe frakcje o średnicy do 10 μm
Gazów / LZO / TVOC
Wykrywa lotne związki organiczne – np. benzen, aceton, formaldehyd
Alergenów
Stosowany przez niektóre marki, np. Philips – na podstawie PM2,5 lub PM10 szacuje poziom alergenów
NO2
Wykrywa obecność dwutlenków azotu
Czadu
Wykrywa obecność czadu
Temperatury
Szacuje obecną temperaturę w pomieszczeniu
Wilgotność
Szacuje poziom wilgotności względnej w pomieszczeniu
Światła
Czujka światła oceniająca jasność pomieszczenia – w przypadku zgaszonego światła, aktywuje często tryb nocny
Czujniki smogu i alergenów – PM2,5, PM1, PM10? A może kurzu?
W zależności od marki, różni producenci oczyszczaczy oferują w swoich urządzeniach różne czujniki cząstek stałych.
Klarta – czujnik PM2,5 (starsze modele na podczerwień)
Podstawowym, najważniejszym czujnikiem cząstek stałych jest czujnik PM2,5 i to on powinien znaleźć się w każdym liczącym się oczyszczaczu powietrza. Dlaczego? To właśnie cząstki (particulate matter – PM) o średnicy do 2,5 mikrona są najtrudniejsze do wychwycenia przez zdecydowaną większość filtrów, z łatwością dostając się do naszych dróg oddechowych. Nasze obserwacje potwierdzają też, że urządzenia wyposażone w czujnik PM2,5 szybciej reagują na pojawiające się zanieczyszczenia niż np. te z czujnikami kurzu.
Miernik jakości powietrza PM2,5 – jaki czujnik PM2,5 wybrać?
Mierniki jakości powietrza. Grafika Ranking-Oczyszczaczy.pl na podstawie materiałów producentów.
Oprócz posiadanych funkcji i mierzonych frakcji zanieczyszczeń, czujniki smogu różnią się między sobą m.in. precyzją pomiaru. Niestety nie wszyscy producenci dzielą się informacjami o tym publicznie.
Wybór może Ci ułatwić nasz ranking:
Oprócz ilości mierzonych parametrów, zwróć uwagę również na pojemność akumulatora. Niektóre sensory mogą pracować wiele godzin bez ładowania. Inne należy podłączać do ładowarki co kilkanaście minut. Dodatkowym atutem może być obecność Wi-Fi lub bluetooth.
Czujnik PM1 i PM10
Te dwa czujniki odpowiadają z kolei za wykrywanie cząsteczek stałych odpowiednio o średnicach ok. 1 i 10 mikronów. W zdecydowanej większości przypadków jest to jednak ten sam jeden czujnik cząstek stałych, na podstawie którego oczyszczacz estymuje poziomy PM1, PM2,5 i PM10. A więc praktycznie nie stosuje się żadnych osobnych czujników PM1 czy PM10 (chyba, że stanowią one akurat jedyny czujnik dostępny w danym modelu).
Czujnik kurzu
Sharp KC-D40EUW z czujnikiem kurzu umieszcony pomiędzy dwoma oczyszczaczami powietrza Xiaomi. Materialy Ranking-Oczyszczaczy.pl
Sharp jest bodaj najbardziej znaną marką, wykorzystującą czujniki kurzu zamiast normalnych sensorów PM2,5 czy PM1. W praktyce oblicza on zanieczyszczenie na podstawie frakcji większych cząstek. Może być więc mniej czuły na rosnący poziom mikrocząstek PM1 czy PM2,5. Często też odczyty/wskazania PM2,5 Sharpa odbiegają od tych, które znajdziemy w Xiaomi, Klarcie czy zewnętrznych sensorach jakości.
Czujnik alergenów, a może wskaźnik alergenów – czym jest IAI w oczyszczaczach Philips?
Philips od lat stosuje w swoich oczyszczaczach wskaźnik IAI (indoor allergen index). Jest to jednak wskaźnik, którego wskazania bazują wyłącznie na odczytach z sensora PM2.5, więc są w zasadzie bezużyteczne – za każdym razem, gdy będzie w powietrzu zanieczyszczenie dymowe (smog, papieros, smażenie), to oczyszczacze wskażą dużą ich zawartość alergenów.
Ponieważ stężenia alergenów są często dużo mniejsze od pyłów PM2,5, oczyszczacz nie przyśpieszy zaś gdy do pokoju wejdzie kot lub za oknem będzie pylić brzoza. Więcej o tym w recenzji Philips Dual Scan AC3858/50.
Czujnik gazów = czujnik LZO/TVOC. Czy warto?
Oprócz czujników cząstek stałych, wiele oczyszczaczy powietrza, jak np. droższe modele Vestfrost, Philips, Samsung, a także Winixy czy Dysony, wyposażonych jest w czujniki gazów, nazywane też często przez producentów sensorami LZO (lotne związki organiczne) lub VOC/TVOC (z ang.: volatile organic compounds/total volatile organic compounds).
Z naszych dotychczasowych doświadczeń wynika, iż z regułynie warto dopłacać do czujnika gazów – choć np. wykrywają dym papierosowy, nie radzą sobie tak dobrze z formaldehydem, benzenem czy acetonem. Kilkukrotnie wykonywaliśmy testy czujników LZO, używając w tym celu oparów etanolu (przykłady poniżej).
Test z wykorzystaniem etanolu – Philips Dual Scan AC3858/50
Podobny test z oparami etanolu – Samsung AX60R5080WD (materiał video)
W większości przypadków nasz zarzut względem czujników gazu dotyczył braku korelacji między reakcją czujnika i wskazaniami wyświetlacza, a realnym poziomem LZO w powietrzu. Zestawione z osobnymi czujnikami jakości powietrza, np. Kaiterra Laser Egg 2 czy Dienmern DM106A, oczyszczacze z sensorami gazu wykazywały znaczne odchylenia od pokrywających się często odczytów mierników.
Spośród kilku przetestowanych marek, np. Winix, Vestfrost, Sharp, Dyson, Samsung, tak naprawdę jedynie Dyson zrobił na nas pozytywne wrażenie. Pozostałe urządzenia pozostawiły po sobie raczej negatywne lub co najwyżej mieszane odczucia.
Pozostałe czujniki jakości powietrza
Czujnik czadu
Hoover H-Purifier 700 i umiejscowiony z prawej strony panelu czujnik czadu. Materiały własne Ranking-Oczyszczaczy.pl
Hoover H-Purifier 700 to jeden z nielicznych modeli, który posiada zainstalowany czujnik czadu. Czy jest on potrzebny? Tak. Czy opłaca się za niego dopłacać? Nie, gdyż takie czujniki kosztują kilkanaście, kilkadziesiąt złotych.
Panel sterowania i wskaźnik wilgotności w oczyszczaczu z nawilżaczem Sharp KC-D40EUW. Materiały własne Ranking-Oczyszczaczy.pl
Klarta Forste 4 i wyświetlacz prezentujący poziom PM2,5 (4), temp. (21 °C) oraz wilgotność (48 %). Materiały własne Ranking-Oczyszczaczy.pl
Podobnie jak czujnik wilgotności, obecny jest w coraz większej ilości oczyszczaczy, mierząc poziom temperatury otoczenia, który następnie wyświetlany jest na panelu sterowania lub w aplikacji mobilnej.
Czujnik światła
Instalowany w wielu nowoczesnych oczyszczaczach, dopasowuje prędkość oczyszczania w trybie auto to do poziomu oświetlenia w pomieszczeniu. W niektórych urządzeniach jedynie gasi podświetlenie panelu, w innych, np. Winix Zero czy Winix Zero Pro, zmniejsza również prędkość oczyszczania, nawet gdy poziom PM2,5 jest wysoki, co nie jest pożądanym efektem.
Podsumowanie – jakie czujniki jakości powietrza warto mieć w oczyszczaczu?
Kupując oczyszczacz powietrza, zwróć uwagę czy posiada:
Czujnik pyłów zawieszonych (PM2,5)
Użytecznym dodatkiem mogą być czujniki:
Temperatury
Wilgotności
LZO (warto poczytać przed zakupem czy naprawdę działa)
FAQ: Rodzaje oczyszczaczy powietrza – najczęstsze pytania
Dopuszczalne średnioroczne stężenie PM2,5, zalecane przez WHO to 5 μg/m3. Zalecane dobowe stężenie wynosi natomiast 15 µg/m3.
Za pomocą wskaźników, które są na wyposażeniu większości oczyszczaczy powietrza lub osobnych, dedykowanych mierników jakości powietrza.
Stacje pomiaru powietrza wyposażone są w specjalne analizatory, które sprawdzają bieżący stan powietrza. Pomiary trwają całą dobę, a zanieczyszczenia natychmiast rejestrowane. Dane z pomiarów możemy sprawdzać na stronach Generalnego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ) lub np. Airly czy SkyRadar.
Lekki bezprzewodowy odkurzacz pionowy dla seniora? To możliwe! Oprócz oczywistego kryterium, jakim jest waga, zwróć uwagę również na czas pracy na akumulatorze, moc silnika czy podświetlenie szczotki.
Elektroszczotka to popularny element wyposażenia odkurzacza. Posiada ją zarówno odkurzacz pionowy, jak i odkurzacz klasyczny. W tej końcówce wałek jest …